Napinacz łańcucha rozrządu to podzespół, o którego istnieniu kierowcy często dowiadują się z powodu jego zużycia. Ten niewielki element układu rozrządu zapewnia odpowiednią pracę łańcucha oraz w znacznym stopniu niweluje efekty zużycia tego podzespołu. To kluczowy komponent, który często pozostaje niezauważony aż do momentu, gdy sygnalizuje swoje zużycie. Podpowiadamy, jak działa napinacz łańcucha rozrządu.
Łańcuchowy napęd rozrządu miał zapewniać trwałość i bezawaryjność nowoczesnych jednostek napędowych. Niektórzy producenci samochodów tak bardzo wierzą w niezawodność tego rozwiązania, że nawet nie wskazują interwału wymiany elementów układu. Niestety zużyty napinacz łańcucha to dość często spotykana usterka w samochodach, których przebieg wynosi od 150 do 200 tys. km. Wskazujemy, jakie są objawy zużycia tego podzespołu. Warto je poznać, ponieważ wyeksploatowany napinacz łańcucha rozrządu może być źródłem poważnych awarii silnika.
Z tego artykułu dowiesz się m.in.:
- co to jest napinacz łańcucha rozrządu;
- w jaki sposób działa napinacz łańcucha rozrządu;
- jakie są objawy zużycia napinacza łańcucha rozrządu;
- jakie są skutki awarii napinacza łańcucha rozrządu;
- gdzie kupić wysokiej jakości napinacz łańcucha rozrządu?
Czym jest napinacz łańcucha rozrządu?
Napinacz to jeden z elementów układu rozrządu spotykany w każdym silniku spalinowym. W dużym uproszczeniu rozrząd steruje pracą głowicy cylindrów, która zawiera zawory ssące, czyli doprowadzające mieszankę paliwowo-powietrzną do komory spalania oraz wydechowe. Funkcją tych ostatnich jest usuwanie spalin z cylindra. Do napędu układu może służyć pasek lub coraz częściej stosowany łańcuch. To drugie rozwiązanie w teorii jest trwalsze i bezobsługowe. W praktyce wielu producentów samochodów zaliczyło poważne wpadki jakościowe na tym polu, do czego powrócimy w dalszej części tego a
Ten niewielki podzespół odpowiada za napinanie prowadnic łańcucha podczas pracy jednostki napędowej. Dzięki temu zachowane jest odpowiednie napięcie elementów układu, co minimalizuje ryzyko przeskoczenia łańcucha na jednym z kół zębatych. W nowoczesnych silnikach czterocylindrowych najczęściej występują trzy takie koła. Dwa z nich napędzają wałki rozrządu zlokalizowane w głowicy, a trzecie koło przekazuje moment obrotowy z korbowodu jednostki napędowej. W silnikach widlastych wyposażonych w dwie głowice cylindrów liczba kół zębatych jest większa, co wiąże się z bardziej skomplikowaną konstrukcją układu.
Podzespół naciska z odpowiednią siłą na prowadnicę napinającą, popularnie nazywaną ślizgiem. Podzespoły tego typu mocowane są w wahliwy sposób na jednym z końców. Z kolei drugie zakończenie opiera się na napinaczu, który dynamicznie dociska ślizg do łańcucha. Prowadnice wykonane są zazwyczaj z nieuzbrojonych tworzyw zakończonych burtami, które zabezpieczają łańcuch przed zsunięciem się podczas pracy. Element nośny ślizgu powstaje zwykle z aluminium, stali lub wzmocnionych tworzyw. Prowadnice mają kształt wygiętego łuku, co zapewnia właściwy ruch łańcucha nawet podczas znacznego zużycia podzespołu.
Warto zauważyć, że podczas eksploatacji łańcuch rozrządu ma tendencje do rozciągania się, co do pewnego czasu skutecznie niweluje sprawny napinacz. Ponadto podczas pracy układu rozrządu siły nacisku na łańcuch są zróżnicowane. Nie wynika to jedynie ze zmieniających się obrotów silnika podczas jazdy, lecz także z kształtów krzywek wałków rozrządu. Podzespoły te obracając się, wywierają zróżnicowany nacisk na łańcuch rozrządu.
Jak działa napinacz łańcucha rozrządu?
Napinacze łańcucha rozrządu mogą różnić się konstrukcją i sposobem działania. Najczęściej w silnikach spalinowych występują dwa rodzaje tego podzespołu:
- mechaniczny napinacz łańcucha rozrządu – ma prostą konstrukcję, składającą się zazwyczaj ze sprężyny, która mechanicznie dociska ślizgi do łańcucha. Rozwiązanie to spotykane jest zazwyczaj w mniej wysilonych jednostkach napędowych starszej daty;
- hydrauliczny napinacz łańcucha rozrządu – ma złożoną konstrukcję, na którą składa się kilka elementów, takich jak korpus, tłoczek i sprężyna zwrotna. Hydrauliczny napinacz rozrządu może składać się dodatkowo z zaworka oraz blokady. Najbardziej skomplikowane podzespoły tego typu spotyka się zazwyczaj w wysilonych jednostkach napędowych o znacznej mocy.
Hydrauliczny napinacz łańcucha rozrządu podczas pracy wykonuje znacznie więcej czynności od mechanicznego odpowiednika. Czynnikiem hydraulicznym jest oczywiście olej, który może wypełniać szczelną obudowę. Z kolei w przypadku napinaczy wyposażonych w zaworek olej pochodzi z układu smarowania jednostki napędowej. To właśnie środek smarny odpowiada za wytworzenie ciśnienia hydraulicznego niezbędnego do właściwej pracy napinacza.
Jak działa napinacz łańcucha rozrządu typu hydraulicznego? Początkową fazę stanowi przyrost napięcia w tłoczku. W wyniku zwiększającego się poziomu ciśnienia w komorze roboczej olej wyciskany jest przez szczelinę, co powoduje cofanie się tłoczka do stanu naprężenia.
Następnie dochodzi do spadku napięcia w tłoczku, a sprężyna zwrotna popycha ten podzespół do ślizgu prowadzącego łańcuch. Wtedy olej przedostaje się z zasobnika do komory roboczej za pośrednictwem zaworku, a napinacz ustawia się w pozycji roboczej adekwatnej do aktualnego zużycia łańcucha. W mechanizmach wyposażonych w blokadę napinacz łańcucha rozrządu pozostaje w pozycji wysuniętej także po wyłączeniu silnika. Ma to na celu zminimalizowanie ryzyka przeskoczenia łańcucha podczas uruchamiania jednostki napędowej.
Poprawnie pracujący napinacz łańcucha rozrządu skutecznie tłumi siły dynamiczne występujące w układzie. Należą do nich m.in. wspomniane zmiany położenia wałków rozrządu, co pozwala zapewnić optymalny proces spalania mieszanki paliwowo-powietrznej w cylindrach. Napinacze łańcucha rozrządu dobierane są precyzyjnie na etapie projektowania jednostki napędowej. Dlatego podczas wymiany tego podzespołu należy korzystać z części zamiennych przeznaczonych do konkretnego typu silnika.
Jak rozpoznać, że napinacz łańcucha rozrządu jest do wymiany?
Zużyty napinacz łańcucha rozrządu nie jest w stanie skutecznie pełnić swojej funkcji. Dochodzi wtedy do uderzenia łańcucha o prowadnicę lub obudowę chroniącą układ przed zanieczyszczeniami. Objawy wyeksploatowania tego podzespołu są zróżnicowane. Najczęściej mają postać głośnego terkotania przypominającego dźwięk donośnej grzechotki. Niepokojące efekty dźwiękowe początkowo można usłyszeć podczas uruchamiania silnika. Wraz z rozgrzaniem się jednostki napędowej i co za tym idzie, dotarciem oleju pod odpowiednim ciśnieniem do napinacza objawy mogą ustępować.
Jeśli napęd rozrządu głośno pracuje także na ciepłym silniku, oznacza to zazwyczaj mocno zużyty napinacz łańcucha rozrządu. Dalsza eksploatacja auta w tym stanie niesie znaczne ryzyko przeskoczenia łańcucha.
Nie tylko objawy dźwiękowe świadczą o tym, że napinacz łańcucha rozrządu kwalifikuje się do wymiany. W połączeniu z nieco rozciągniętym łańcuchem dochodzi do delikatnego przestawienia faz rozrządu, co prowadzi do takich objawów zużycia obu podzespołów, jak:
- nierówna praca jednostki napędowej,
- podwyższony poziom spalania paliwa,
- gorsza reakcja na dodawanie gazu,
- zmniejszenie mocy silnika,
- spalanie stukowe,
- zapalona kontrolka.
Do awarii napinacza łańcucha rozrządu często dochodzi na skutek zbyt niskiego ciśnienia oleju. Wtedy środek smarny nie dociera do podzespołu, który zmuszony jest do pracy w niekorzystnych warunkach. Wpływ na to może mieć zużyta pompa oleju, która nie jest w stanie zapewnić odpowiedniego ciśnienia w układzie smarowania. Powodem może być także stosowanie niskiej jakości oleju lub środka o niewłaściwych parametrach.
Napinacz łańcucha rozrządu może ulec awarii także na skutek niedopatrzenia kierowcy, który nie przestrzega regularnej kontroli poziomu środka smarnego. Regularne wymiany oleju, stosowanie produktów o wysokiej jakości oraz kontrolowanie stanu smarowidła sprawiają, że napinacz łańcucha rozrządu będzie służyć znacznie dłużej – zauważa ekspert Inter Cars.
Napinacz łańcucha rozrządu – skutki awarii mogą być poważne
Rozciągnięty łańcuch w połączeniu ze zużytym napinaczem nie wróżą niczego dobrego dla silnika samochodowego. W przeciwieństwie do zużytego paska rozrządu degradacja łańcuchowego napędu nie następuje nagle. Rzadko dochodzi do pęknięcia metalowego łańcucha.
W przypadku znacznego wyeksploatowania tego podzespołu istnieje ryzyko przeskoczenia na kołach zębatych, co zazwyczaj prowadzi do poważnych uszkodzeń głowicy cylindrów. Mowa tu o pogiętych zaworach i uszkodzonych krzywkach, co często wiąże się z wysokimi kosztami naprawy. Dlatego w przypadku wykrycia objawów zużycia napinacza lub samego łańcucha nie warto zwlekać z wizytą w warsztacie samochodowym.
Napinacz łańcucha rozrządu, jak i sam łańcuch może okazać się awaryjny na skutek błędów konstrukcyjnych lub wpadek jakościowych. Tych ostatnich nie ustrzegło się niestety wielu producentów samochodów. Przykładem może być pierwsza generacja silnika 1.4 tsi koncernu VAG, który często wymagał wymiany podzespołów rozrządu już po pokonaniu kilkudziesięciu tysięcy kilometrów.
Podobne bolączki dotyczą jednostki napędowej ze stajni BMW o oznaczeniu N47. Dwulitrowy diesel nadwyraz często wymaga wymiany łańcucha, czego nie ułatwia fakt, że napęd rozrządu umieszczono z tyłu silnika, tzn. od strony ściany grodziowej. To usytuowanie utrudnia dostęp i znacznie zwiększa koszty naprawy.
Nietrwałym napędem rozrządu charakteryzują się także wczesne generacje silnika 1.6 THP francuskiego koncernu PSA, który co ciekawe można znaleźć też pod maską niektórych modeli BMW.
Gdzie kupić wysokiej jakości napinacz łańcucha rozrządu?
Sprawny napinacz łańcucha rozrządu zapewnia bezawaryjną pracę jednostki napędowej. Nowy podzespół zakłada się zazwyczaj podczas wymiany pozostałych elementów układu rozrządu. Zastosowanie wysokiej jakości części zamiennych pozwala na długi czas zapomnieć o konieczności serwisowania tego układu. Sprawdź, jak szybko i łatwo możesz kupić napinacz łańcucha rozrządu w sklepie Inter Cars.
Dobierz części i akcesoria do Twojego auta!
Napinacz rozrządu to istotny element układu sterującego pracą głowicy silnika
Napinacz łańcucha rozrządu to niewielki element, który ma niebagatelny wpływ na poprawną pracę silnika spalinowego. Podzespół odpowiada za napinanie ślizgu prowadzącego łańcuch. W nowoczesnych silnikach najczęściej stosowane są napinacze hydrauliczne, które zapewniają skuteczną redukcję drgań w układzie rozrządu.
Warto zwracać uwagę na niespotykane wcześniej odgłosy generowane przez łańcuch, które początkowo występują podczas uruchamiania jednostki napędowej. Nadmiernie zużyty napinacz łańcucha rozrządu może być powodem poważnych i kosztownych awarii. Aby wydłużyć żywotność tego podzespołu, należy pamiętać o regularnych wymianach oleju oraz sprawdzaniu jego stanu na bagnecie.
