- \n
- Jakie s\u0105 unijne normy emisji spalin samochodowych?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Do czego s\u0142u\u017cy zaw\u00f3r recyrkulacji spalin?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 filtr DPF od FAP?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jakie problemy mo\u017cna napotka\u0107 podczas u\u017cywania filtr\u00f3w?<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/intercars.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/banner_1-4.jpg\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/span>Systemy oczyszczania spalin we wsp\u00f3\u0142czesnych samochodach<\/span><\/h2>\n\n\n\n
Co kryje si\u0119 pod poj\u0119ciem system\u00f3w oczyszczania spalin? Nazywa si\u0119 w ten spos\u00f3b rozwi\u0105zania wykorzystywane w pojazdach mechanicznych, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 zmniejszeniu emisji szkodliwych substancji do atmosfery. Substancji, kt\u00f3re s\u0105 produktem ubocznym procesu spalania paliwa. Samo oczyszczanie polega natomiast na przekszta\u0142caniu tych zanieczyszcze\u0144 w substancje naturalne. Mo\u017ce ono odbywa\u0107 si\u0119 katalitycznie lub chemicznie.<\/p>\n\n\n\n
Konieczno\u015b\u0107 zmniejszenia ilo\u015bci gaz\u00f3w wydzielanych przez samochody dostrze\u017cono ju\u017c wiele lat temu. NOx, HC i CO s\u0105 skutecznie redukowane od lat 90. XX wieku, kiedy to wprowadzono katalizatory.<\/strong> Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c zawory recyrkulacji spalin i filtry cz\u0105stek sta\u0142ych. Uk\u0142ady wydechowe musia\u0142y przez to przej\u015b\u0107 wiele zamian, a kolejne modyfikacje przepis\u00f3w wymusza\u0142y wdra\u017canie nowych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Unijne normy emisji spalin<\/span><\/h3>\n\n\n\n
Europejskie regulacje wprowadzaj\u0105ce ograniczenia emisji spalin dotycz\u0105 nowych samochod\u00f3w sprzedawanych na terenie UE i Europejskiego Obszaru Gospodarczego. S\u0105 one r\u00f3\u017cne w zale\u017cno\u015bci od rodzaju pojazdu. Kolejne normy wprowadzane na przestrzeni lat to m.in.:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Euro 1 \u2013 od 1992 r., obejmowa\u0142a auta osobowe i lekkie ci\u0119\u017car\u00f3wki,<\/li>\n\n\n\n
- Euro 2 \u2013 od 1997 r., rozszerzy\u0142a ograniczenia o pojazd dwuko\u0142owe i tr\u00f3jko\u0142owe z silnikiem spalinowym,<\/li>\n\n\n\n
- Euro 3 \u2013 od 2001 r., dokona\u0142a rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy silnikami benzynowymi i wysokopr\u0119\u017cnymi (diesla traktowano \u0142agodniej w przypadku tlenku azotu i surowiej w odniesieniu do tlenku w\u0119gla),<\/li>\n\n\n\n
- Euro 4 \u2013 od 2004 r., wprowadzi\u0142a ulg\u0119 dla emisji cz\u0105stek sta\u0142ych w silnikach benzynowych,<\/li>\n\n\n\n
- Euro 5 \u2013 od 2011 r., pojawi\u0142 si\u0119 obowi\u0105zek wyposa\u017cania aut z silnikami diesla w filtry cz\u0105stek sta\u0142ych,<\/li>\n\n\n\n
- Euro 6 \u2013 od 2014., zgodnie z ni\u0105 lekkie pojazdy nie mog\u0105 emitowa\u0107 wi\u0119cej ni\u017c 400 mg\/kWh tlenku azotu i 10 mg\/kWh cz\u0105stek sta\u0142ych,<\/li>\n\n\n\n
- Euro 6d \u2013 od 2021 r., zobowi\u0105za\u0142a producent\u00f3w, aby w ich gamie modelowej dost\u0119pnej na terenie Unii \u015brednia emisja dwutlenku w\u0119gla nie przekracza\u0142a warto\u015bci 95 g\/km.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/intercars.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/systemy_oczyszczania_spalin_1-1024x683.jpeg\")
<\/figure>\n\n\n\nAktualna norma, 6D, zobligowa\u0142a producent\u00f3w tak\u017ce do przeprowadzania test\u00f3w drogowych. Okaza\u0142o si\u0119 bowiem, \u017ce badania laboratoryjne wykazywa\u0142y nawet dwukrotnie ni\u017csz\u0105 emisj\u0119 tlenku w\u0119gla, ni\u017c wynika\u0142o to z codziennego u\u017cytkowania. <\/strong> Pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c nowe metody pomiaru emisji cz\u0105stek sta\u0142ych. W 2025 r. ma zacz\u0105\u0107 obowi\u0105zywa\u0107 kolejna norma: Euro 7. Zgodnie z zapowiedziami, restrykcje b\u0119d\u0105 jeszcze wi\u0119ksze.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Budowa uk\u0142adu wydechowego<\/span><\/h3>\n\n\n\n
Oczyszczanie spalin z toksycznych zwi\u0105zk\u00f3w to jedna z podstawowych funkcji uk\u0142adu wydechowego. Dlatego, razem z wprowadzaniem kolejnych norm Euro, konieczne by\u0142o wyposa\u017canie go w nowoczesne systemy oczyszczania spalin.<\/p>\n\n\n\n
Jak wi\u0119c wygl\u0105da uk\u0142ad wydechowy wsp\u00f3\u0142czesnego auta? Podstawowe elementy to:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- kolektor wydechowy (gromadzi spaliny i prowadzi je do rury wydechowej),<\/li>\n\n\n\n
- t\u0142umik (przedni, \u015brodkowy i ko\u0144cowy),<\/li>\n\n\n\n
- katalizator<\/a> (konwerter katalityczny),<\/li>\n\n\n\n
- tr\u00f3jnik (przyspiesza wylot spalin w silnikach typu V),<\/li>\n\n\n\n
- zaw\u00f3r recyrkulacji spalin EGR,<\/li>\n\n\n\n
- filtr cz\u0105stek sta\u0142ych,<\/li>\n\n\n\n
- rura wydechowa i rury \u0142\u0105cz\u0105ce.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Rozmieszczenie i rodzaj element\u00f3w b\u0119d\u0105 si\u0119 od siebie r\u00f3\u017cni\u0107 w zale\u017cno\u015bci od modelu samochodu, typu silnika, a tak\u017ce rozwi\u0105za\u0144 stosowanych przez producenta<\/strong>. Przeczytasz na ten temat wi\u0119cej na blogu Inter Cars: Uk\u0142ad wydechowy \u2013 norma ha\u0142asu, budowa, tuning<\/a>.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
<\/span>EGR, czyli zaw\u00f3r recyrkulacji spalin<\/span><\/h2>\n\n\n\n
G\u0142\u00f3wnym zadaniem zaworu recyrkulacji spalin (Exhaust Gas Recirculation), czyli EGR, jest zmniejszenie emisji tlenk\u00f3w azotu (NOx). Jak to mo\u017cliwe? Azot jest sk\u0142adnikiem benzyny i oleju nap\u0119dowego, kt\u00f3ry trafia do komory silnika r\u00f3wnie\u017c razem z zasysanym powietrzem. Pod wp\u0142ywem panuj\u0105cych w cylindrach wysokich temperatur i ci\u015bnienia, azot wchodzi w reakcj\u0119 z tlenem, czego efektem jest tlenek azotu. Zaw\u00f3r <\/strong>EGR<\/strong> obni\u017ca temperatur\u0119 oraz ilo\u015b\u0107 dostarczanego tlenu, dzi\u0119ki czemu powstaje mniej NOx (r\u00f3\u017cnica mo\u017ce wynosi\u0107 nawet 60 proc.).<\/strong><\/p>\n\n\n\n
EGR dzia\u0142a tylko wtedy, kiedy ma do tego odpowiednie warunki, a silnik pracuje w \u015brednim zakresie obrot\u00f3w. Zaw\u00f3r odzyskuje w\u00f3wczas cz\u0119\u015b\u0107 spalin z kolektora, przepuszcza je przez ch\u0142odnic\u0119, a nast\u0119pnie kieruje do kana\u0142u dolotowego. Do cylindr\u00f3w trafia mniej tlenu, a proces spalania przebiega w korzystniejszych warunkach.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/intercars.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/systemy_oczyszczania_spalin_4-1024x684.jpeg\")
<\/figure>\n\n\n\nSkutkiem ubocznym dzia\u0142ania zaworu EGR jest zmniejszenie mocy silnika. I mi\u0119dzy innymi z tego powodu, kierowcy zazwyczaj nie przepadaj\u0105 za tym rozwi\u0105zaniem. Poza tym jest drogi, awaryjny i mo\u017ce powodowa\u0107 brudzenie przepustnicy oraz kolektora dolotowego. Pomys\u0142owi w\u0142a\u015bciciele aut znale\u017ali na to spos\u00f3b: za\u015blepianie zaworu. Jest to jednak niezgodne z prawem. Zaw\u00f3r recyrkulacji spalin jest obowi\u0105zkowym elementem auta od momentu wprowadzenia normy Euro 3. Jazda samochodem, kt\u00f3ry nie spe\u0142nia wymaga\u0144 emisyjnych (np. z za\u015blepionym EGR) mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 si\u0119 mandatem w wysoko\u015bci 5 000 z\u0142otych.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Filtry cz\u0105stek sta\u0142ych: DPF, FAP i GPF<\/span><\/h2>\n\n\n\n
Masowa produkcja filtr\u00f3w cz\u0105stek sta\u0142ych w silnikach wysokopr\u0119\u017cnych by\u0142a efektem wprowadzenia normy Euro 4. Samochody benzynowe do\u015b\u0107 d\u0142ugo by\u0142y z tego zwolnione: dopiero w 2018 r. UE na\u0142o\u017cy\u0142a na producent\u00f3w obowi\u0105zek montowania filtr\u00f3w w ka\u017cdym, nowym aucie. Dlaczego nast\u0105pi\u0142o to tak p\u00f3\u017ano? Temperatura spalania w silnikach benzynowych jest znacznie wy\u017csza, dzi\u0119ki czemu powstaje mniej cz\u0105stek sta\u0142ych.<\/p>\n\n\n\n
Rol\u0105 filtra jest neutralizacja produkt\u00f3w ubocznych spalania paliwa.<\/strong> Ma on kszta\u0142t walca i jest umieszczany w rurze wydechowej. W jego wn\u0119trzu znajduje si\u0119 ceramiczna struktura z bardzo cienkimi kanalikami, wykonanymi z w\u0119glika krzemu. Ka\u017cdy z nich ma zatkany jeden z ko\u0144c\u00f3w (od strony wylotowej lub dolotowej). Na \u015bciankach kanalik\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 mikroskopijne otwory, przez kt\u00f3re przedostaj\u0105 si\u0119 gazy spalinowe, ale zatrzymuje si\u0119 sadza.<\/p>\n\n\n\n
Filtry cz\u0105stek sta\u0142ych by\u0142y wykorzystywane przez wielu producent\u00f3w jeszcze zanim UE na\u0142o\u017cy\u0142a na nich taki obowi\u0105zek (np. przez mark\u0119 Mercedes w klasie S). Rodzaj filtra zale\u017cy przede wszystkim od typu silnika.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Silniki wysokopr\u0119\u017cne: DPF i FAP<\/span><\/h3>\n\n\n\n
Koncerny produkuj\u0105ce auta z silnikiem Diesla wykorzystuj\u0105 dwa typy filtr\u00f3w cz\u0105stek sta\u0142ych:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- DPF (diesel particulate filter<\/em>): filtr suchy,<\/li>\n\n\n\n
- FAP (filtre \u00e0 particules<\/em>): filtr mokry.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Zasada ich dzia\u0142ania jest taka sama: maj\u0105 oczy\u015bci\u0107 spaliny z cz\u0105steczek sadzy, takich jak w\u0119giel, tlenki metali, azotany i w\u0119glowodory. Znacznie cz\u0119\u015bciej spotykane s\u0105 filtry DPF. Za technologi\u0119 FAP odpowiadaj\u0105 in\u017cynierowie z francuskiego koncernu PSA, dlatego na pocz\u0105tku by\u0142a wykorzystywana przede wszystkim w Peugeotach i Citroenach.<\/strong> Obecnie stosuj\u0105 j\u0105 te\u017c m.in. Ford, Volvo i Renault.<\/p>\n\n\n\n
Czym r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie filtry stosowane w dieslach? DPF jest zbudowany z ceramicznej substancji o porowatej strukturze, kt\u00f3ra zatrzymuje zanieczyszczenia. FAP s\u0105 natomiast\u00a0 wyposa\u017cone w dodatkowy element: zbiornik z p\u0142ynem katalitycznym, kt\u00f3ry jest wtryskiwany do wn\u0119trza filtra. Ka\u017cdy rodzaj filtrowania musi poradzi\u0107 sobie z samoczyszczeniem, czyli wypaleniem sadzy. W filtrach mokrych, dzi\u0119ki obecno\u015bci p\u0142ynu, temperatura samozap\u0142onu sadzy jest obni\u017cona do ok. 450 stopni Celsjusza (w przypadku DPF jest to 550 st. C). P\u0142yn wymaga regularnego uzupe\u0142niania co 80-240 tys. km (w zale\u017cno\u015bci od modelu auta). Badania skuteczno\u015bci wskazuj\u0105 na delikatn\u0105 przewag\u0119 technologii FAP. Filtry mokre s\u0105 w stanie zatrzyma\u0107 do 99,7 proc. zanieczyszcze\u0144, a DPF do 95 proc. .<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/intercars.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/systemy_oczyszczania_spalin_2-1-1024x534.jpeg\")
<\/figure>\n\n\n\n<\/span>Silniki benzynowe: GPF<\/span><\/h3>\n\n\n\n
Filtry cz\u0105stek sta\u0142ych w silnikach benzynowych s\u0105 znane pod nazw\u0105 GPF (Gasoline Particulate Filter). Podobnie jak w dieslach, ich funkcja to wy\u0142apywanie sadzy. Co ciekawe problem produkcji nadmiernych ilo\u015bci cz\u0105stek sta\u0142ych w autach zasilanych benzyn\u0105, pojawi\u0142 si\u0119 razem z upowszechnieniem wtrysku bezpo\u015bredniego. W przypadku tradycyjnego wtrysku nie by\u0142o to zauwa\u017calne, dlatego UE nie widzia\u0142a potrzeby wcze\u015bniejszego monta\u017cu filtr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Podstawow\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 mi\u0119dzy filtrami stosowanymi w autach z jednostkami wysokopr\u0119\u017cnymi i benzynowymi jest ilo\u015b\u0107 szkodliwych substancji, kt\u00f3re s\u0105 produkowane podczas spalania paliwa. W silnikach benzynowych proces ten odbywa si\u0119 w wy\u017cszej temperaturze, dzi\u0119ki czemu wi\u0119cej cz\u0105stek sta\u0142ych ulega naturalnemu wypaleniu.<\/p>\n\n\n\n
Warunki wypalania sadzy w przypadku samochod\u00f3w benzynowych s\u0105 korzystniejsze, a proces autoregeneracji filtra prostszy.<\/strong> W przypadku diesli niezb\u0119dne by\u0142o do tego podniesienie temperatury spalania poprzez podanie wi\u0119kszej dawki paliwa. W silnikach benzynowych nie ma takiej potrzeby, a do wypalenia sadzy wystarczy kilkadziesi\u0105t minut jazdy w warunkach miejskich.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Jakie problemy mog\u0105 sprawia\u0107 filtry DPF, FAP i GPF?<\/span><\/h2>\n\n\n\n
Wed\u0142ug zapewnie\u0144 producent\u00f3w, filtry cz\u0105stek sta\u0142ych w dieslach mog\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 przebieg nawet 150 tys. km. Do zatkania filtra mo\u017ce doj\u015b\u0107 jednak znacznie wcze\u015bniej. Zazwyczaj jest to efekt pokonywania autem wy\u0142\u0105cznie kr\u00f3tkich tras (silnik nie nagrzewa si\u0119 do odpowiedniej temperatury i wydala wi\u0119cej sadzy) lub stosowania nieodpowiedniego oleju silnikowego<\/a>. Teoretycznie, problem ten nie powinien dotyczy\u0107 filtr\u00f3w GPF, w kt\u00f3rych proces wypalania jest prostszy. Jak to wygl\u0105da w praktyce?<\/p>\n\n\n\n
Eksploatacja auta wy\u0142\u0105cznie na kr\u00f3tkich dystansach mo\u017ce powodowa\u0107 zapychanie filtra r\u00f3wnie\u017c w pojazdach z silnikiem benzynowym. Zanieczyszczenie filtra wi\u0105\u017ce si\u0119 z okre\u015blon\u0105 zdatno\u015bci\u0105 do przechwytywania cz\u0105stek sta\u0142ych, co jest zupe\u0142nie naturaln\u0105 spraw\u0105. Samo zapchanie filtra wcale nie oznacza konieczno\u015bci jego wymiany. Je\u015bli samoczyszczenie nie daje efekt\u00f3w, mo\u017cna wymusi\u0107 wypalenie sadzy poprzez podpi\u0119cie auta do komputera diagnostycznego. Inny spos\u00f3b to czyszczenie hydrodynamiczne, czyli regeneracja filtra, kt\u00f3r\u0105 wykonuje si\u0119 w warsztacie. Je\u015bli i to nie przyniesie rezultatu, wtedy konieczna mo\u017ce by\u0107 jego wymiana. Ceny s\u0105 do\u015b\u0107 wysokie, dlatego niekt\u00f3rzy kierowcy decyduj\u0105 si\u0119 na usuni\u0119cie filtra. I mimo \u017ce sam demonta\u017c <\/em>DPF<\/em> lub <\/em>GPF<\/em> jest legalny, to ju\u017c poruszanie si\u0119 takim autem mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 si\u0119 mandatem. Nie spe\u0142nia ono wtedy norm emisji spalin, za co grozi grzywna do 5 tys. z\u0142.<\/em> \u2013 odpowiada ekspert Inter Cars.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/intercars.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/systemy_oczyszczania_spalin_3-1024x663.jpeg\")
<\/figure>\n\n\n\n<\/span>Systemy oczyszczania spalin wymagaj\u0105 ochrony. Rozwi\u0105zania od Inter Cars<\/span><\/h2>\n\n\n\n
Nowoczesne systemy oczyszczania spalin maj\u0105 du\u017ce znaczenie dla ochrony \u015brodowiska. Jednocze\u015bnie nak\u0142adaj\u0105 na kierowc\u00f3w nowe obowi\u0105zki poniewa\u017c ich eksploatacja wi\u0105\u017ce si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 regeneracji, naprawy lub wymiany. Wizyty w zak\u0142adzie mechanicznym b\u0119d\u0105 rzadsze i mniej kosztowne, je\u015bli zadbasz o wszystkie elementy uk\u0142adu wydechowego. Np. w przypadku EGR niezb\u0119dne jest regularne czyszczenie zaworu. Z kolei filtry cz\u0105stek sta\u0142ych d\u0142u\u017cej spe\u0142ni\u0105 swoj\u0105 funkcj\u0119, je\u015bli b\u0119dziesz m.in. stosowa\u0107 odpowiednie, niskopopio\u0142owe oleje. <\/p>\n\n\n
\n<\/span>\n \n
- FAP (filtre \u00e0 particules<\/em>): filtr mokry.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- Do czego s\u0142u\u017cy zaw\u00f3r recyrkulacji spalin?<\/a><\/li>\n\n\n\n